Waar komen deze week onze waspeen vandaan?
Vorige week zijn de waspenen geoogst in Karrenburg door Ate en Bram van MB Peen.

Bijzonder blij is Bert Benedictus dat zijn peen deze week naar de kinderen in Nederland gaat en in de klas wordt geconsumeerd. De afgelopen week heeft MB Peen hard gewerkt om alle peen rechtstreeks vanaf het land te verpakken in de doosjes van Schoolfruit.nl.

Leuke video’s van MB Peen

Waspeen is niets anders dan de bekende bospeen die is ontdaan van loof en gewassen. Lekker makkelijk, want even afspoelen en je kunt er zo mee aan de gang. Ook hier kun je weer heel veel combineren en experimenteren. Let op de kinderen – als die zien dat je bezig bent met waspeen, kunnen ze zich vaak niet bedwingen om er een paar te pikken. Geen wonder, want een peen-uit-het-vuistje is heerlijk en nog lekker gezond ook.

De waspeen wordt in de volksmond ook wel de ‘huis-tuin-en-keukenwortel’ genoemd. De waspeen is een kortere wortel die wij uiteraard voor u wassen en ontdoen van loof.

Van juni tot eind december komt de waspeen van het land. Van januari tot en met eind april wordt deze wortel onder het stro geteeld. In mei en juni komt de groente uit Frankrijk.

Geschiedenis
De huidige oranje wortel is het resultaat van kruisingen. De eerste wortels kwamen uit Iran en werden door de V.O.C. in de 17e eeuw naar Nederland overgebracht. De wortel werd in Nederland gekruist totdat deze de oranjekleur van het Huis Oranje-Nassau had. De wortel dankt dus zijn huidige kleur aan de ‘Oranjes’ (Nederlanders). De oranje wortel werd pas in de 17e eeuw verspreid over de rest van Europa.

Hoe de Engelsen ooit op het idee gekomen zijn om worteltjes in gebak (Wortelcake)  te verwerken zal wel nooit helemaal duidelijk worden. Waarschijnlijk was de groente eerst bedoeld als een gezonde toevoeging aan brood, maar smaakte waarschijnlijk lekkerder in cake. De carrot cake won in de jaren ’60 van de vorige eeuw ineens enorm aan populariteit, omdat het veelvuldig geserveerd werd op de typische Engelse Country Fairs. De eerste cakes hadden een oranje topping, natuurlijk gekleurd met wortelsap. Later werd er meer room in de topping verwerkt. De smaak van de bij ons bekend staande ‘worteltjestaart’ wordt ook buiten de Britse grenzen steeds meer gewaardeerd.
Maar heel vroeger waren die worteltjes niet oranje, maar paars! Tot het begin van de 18e eeuw waren vrijwel alle wortels paars, maar soms ook zwart, geel, wit of rood. De kleur van de wortel veranderde, toen een Nederlander bij toeval een oranje wortel ontdekte. Die cultiveerde hij en vanaf dat moment werd oranje de norm.

De Wortel
De wortel die als groente gekweekt wordt, is botanisch dezelfde soort als wilde peen. Deze kruist zeer gemakkelijk met de eetbare peen, waardoor er zo nu en dan een witte wortel tussen de gekweekte wortelen kan voorkomen. Wortels zijn rijk aan bètacaroteen, dat in het lichaam wordt omgezet in vitamine A.

De Nederlandse teelt
In Nederland komen de volgende peensoorten voor:
• Bospeen en waspeen
• Nantes
• Winterpeen: onder andere de Flakkeese en de Berlikummer
• Parijse broei (ronde peen)

De wortel is een heel dankbare groente om te verbouwen. Hij kan in januari al gezaaid worden. Bij te vroeg zaaien kan echter de bloei te vroeg optreden. Ze beginnen dus al vrij vroeg in het seizoen te groeien en al relatief snel kan men er elke dag een paar uittrekken om rauw op te eten. En hoe meer men het veldje uitdunt, hoe beter de anderen zullen groeien.

Bij de teeltwijze kan onderscheid gemaakt worden in bedekte vroege, onbedekte vroege, zomer- en herfstteelt en onderdekkers teelt. De onderdekkersteelt wordt ter bescherming tegen de vorst gedurende de wintermaanden afgedekt met plastic folie en stro. Deze peen wordt na de winter tot in mei geoogst.

Gezondheid
Wortels bevatten A, C, B1, B2, B3, B5, B6, B12 en E plus nog goede mineralen. Door al die gezonde voedingsstoffen werken wortels vaatverwijdend. Dit is vooral belangrijk als je wat meer op leeftijd komt.

Wortelen hebben een positieve werking op de productie van rode bloedlichamen. Ze werken cholesterolverlagend en zijn daardoor goed voor je hart. De bètacaroteen die in penen zitten worden omgezet in vitamine A, wat helpt bij het goed functioneren van de ogen.

Maar ook heeft de huid baat bij het gebruik van bètacaroteen. De huid wordt mooier als je regelmatig wortelen eet. Daarnaast helpt bètacaroteen samen met de hoeveelheid vezels die in wortelen zitten voor een gezonde darmwerking. Dat de peen gezond eten is en goed voor je ogen maar hij is ook lekker smoothie- en shake recepten. De wortel maakt deze een stuk zoeter, waardoor ze goed gebruikt kunnen worden voor de kinderdrankjes.

Voedingsstoffen
De voedingsstoffen voor 100 gram peen zijn:

  • Energetische waarde
  • Eiwit
  • Water
  • Natrium
  • Kalium
  • Calcium
  • Fosfor
  • IJzer
  • Magnesium
  • Jodium
  • Koper
  • 135 kJ
  • 0,7 gram
  • 90,6 gram
  • 19 mg
  • 241 mg
  • 23 mg
  • 29 mg
  • 0,3 mg
  • 7 mg
  • 2,5 ug
  • 0,03 mg
  • Energetische waarde
  • Selenium
  • Zink
  • Koolhydraten
  • Alfa-caroteen
  • Beta-caroteen
  • Vitamine E
  • Vitamine K
  • Vet
  • Verzadigd vet
  • Voedingsvezels
  • 32kcal
  • 0 ug
  • 0,28 mg
  • 5,4 gram
  • 1850 ug
  • 4134 ug
  • 0,2 mg
  • 7,3 ug
  • 0,3 gram
  • 0,1 gram
  • 2,3 gram